18 08 2015

Unieke pomp- en waterkrachtcentrale in Ham en Olen met vijzels Vandezande

Unieke pomp- en waterkrachtcentrale in Ham en Olen met vijzels Vandezande

Vorig jaar werden in Olen, volgend op Ham het jaar ervoor, drie gigantische Archimedesvijzels geïnstalleerd in het sluizencomplex op het Albertkanaal. In opdracht van nv De Scheepvaart zorgde Cofely Fabricom in THV met Hye en in partnership met Vandezande, ervoor dat er een pomp- en waterkrachtcentrale geïntegreerd werd in het sluizencomplex, waardoor de waterstand in het kanaal op peil kan worden gehouden voor de drukke scheepvaart en er bovendien ook groene energie kan worden opgewekt.

Het Albertkanaal speelt een economisch belangrijke rol voor België, maar lijdt aan periodes van droogte. Dit vormt een reële uitdaging om het dagelijkse scheepvaartverkeer te blijven verzekeren, maar ook om nieuwe ondernemingen aan te trekken waarvan de activiteiten worden uitgevoerd in de buurt van het kanaal.

Dankzij deze installatie kan er 5000 L/sec per vijzel worden verpompt over het hoogteverschil tussen boven- en benedenpand van de sluis, welke in Ham en Olen  10,65 meter bedraagt. Aangezien de droogteperioden van korte duur zijn, werd de installatie uitgebreid om de rest van de tijd het overtollige waterdebiet van het boven- naar benedenpand via de vijzels weg te turbineren en zo groene stroom op te wekken.

Het ontwerp van deze installatie betekende voor Vandezande een forse uitdaging op vlak van R&D. Voor dit project was de uitdaging dat er met dezelfde vijzel zowel gepompt als geturbineerd moest kunnen worden; zo was de integratie van een hydraulisch bediende mantelklep om te kunnen switchen tussen stortpuntniveau voor pompwerking en toestroomhoogte voor turbinewerking één van de innovatieve ontwikkelingen.

De reportage van 18/08/2015 geeft een indruk van deze installatie:

VTM Nieuws Pomp-en Waterkrachtcentrale

 

Uit ‘Bouwkroniek nr. 34′ 21/08/2015:

Sluizen leveren groe­ne energie
 
De sluizen van het Albertkanaal krij­gen tegen 2020 een speciale pomp- en waterkrachtinstallatie. Die moet bij waterschaarste de diepgang van het kanaal garanderen, maar zal bij wateroverschot ook energie kun­nen leveren aan duizenden gezinnen. De sluizen van Ham en Olen be­schikken sinds vorig jaar al over zo’n installatie.
 
Volgende maand wordt de aan­besteding uitgeschreven voor de bouw van gelijkaardige pompin­stallaties aan de sluiscomplexen van Hasselt, Diepenbeek en Genk. Er wordt on­ge­veer 7 miljoen € per sluis geïnvesteerd. Later zal ook het sluizencomplex van Wijnegem wor­den uitgerust met een soortgelijke installatie.
 
Vlaams
 
De com­binatie van een pompinstal­latie en een waterkrachtcentrale werd ontwikkeld door Vlaamse be­drijven en is uniek in de wereld.
 
Dankzij de speciale installaties in de sluizen van Ham en Olen kon deze zomer reeds een diepgangbeper­king op het Albertkanaal wor­den vermeden.
 
Die beperking wordt opgelegd bij lage waterstanden en betekent con­creet dat binnenschippers alleen maar het water op mo­gen met een sterk verminderde vracht. Dat zorgt voor economisch verlies en bescha­digt de betrouwbaarheid van de binnenvaart.
 
Duizend gezinnen
 
Bij wateroverschot functioneren de installaties als waterkrachtcentrale. Ze leveren stroom voor de werking van de sluizen en genereren daar­bovenop nog eens 3 miljoen kWh, of on­ge­veer het jaarverbruik van een duizendtal gezinnen. Het volledige project is goed voor een investering van on­ge­veer 20 miljoen €.
 
Door het genereren van groe­ne stroom zullen vol­gens nv De Scheepvaart de investeringskos­ten van de installatie al na zeven jaar terugbetaald zijn.